Het Plafond; ruimte voor kunsten en cultuur in het woonhuis van Willem Besselink en Guus Vreeburg
                                                                                               Gedempte Zalmhaven 761, 3011 BT Rotterdam / NL

Jessica Worden
' "Merry Christmas, Willem and Guus!" ' 
16 - 30 december 2006

information in English
foto's van de presentatie

Kom kijken bij Het Plafond
Het Plafond kent geen vaste openingstijden, maar opent zich met een grote winkelruit naar het trottoir van de Gedempte Zalmhaven. De presentatie van Jessica Worden is dus dag en nacht te bekijken.

061200_Event invite01_site600.jpg 
061200_Event invite02_site600.jpg 

Jessica Worden. uitnodiging ' "Merry Christmas [...]" '
voor Het Plafond, Rotterdam; november 2006
© Jessica Worden, Rotterdam; 2006

Jessica Worden presenteert de kerst-installatie ' "Merry Christman, Willem and Guus!" '

Jessica Worden presenteert een ‘seasonal event’. Daarmee is een toon gezet. Ze stelde ‘iets voor the holiday season’ voor, en met die woorden bedoelt ze niet ‘de vakantieperiode’ en dus iets voor de zomer, maar de ‘kerstperiode’ – ze is van huis uit Amerikaanse. Ze maakt voor Het Plafond ook niet een ‘installatie’, zoals hier gebruikelijk, maar ze organiseert een ‘event’, waarvan de resultaten na afloop zichtbaar blijven – dát is de presentatie naar het publiek toe. Het ‘event’ zélf is een besloten gebeuren met vrienden, ‘on invitation only’, bijna ‘in huiselijke kring’, waarbij Worden zélf tot in détail de regie voert. Centrale actie in dat ‘event’ is het gezamenlijk versieren van een kerstboom.
Lees hier haar projectvoorstel.

Jessica Worden
1981 geboren in Columbus, Ohio/USA
2001-2006 BA-studie ‘Autonome kunst' aan de Willem de Kooning Academie ('Art, media
    & design'),  Rotterdam
2005 deelnemer zomerproject ‘Re_Cultivation’, SICE / Sarajevo International
     Cultural Exchange; Sarajevo / Bosnië en Herzegovina
2006  deelnemer workshop 'Ideas Forum' olv Lucy and Jorge Orta in Museum Boijmans
       Van Beuningen, Rotterdam
initiatiefnemer, samen met Eddy van Mourik, van 'Salon Rotte'
  eindexamententoonstelling WdKA, Groot Handelsgebouw Rotterdam
deelnemer 'Reservaat Rotterdam', Landgoed De Tempel, Rotterdam-Overschie
  deelnemer 'Early Work', ihkv De Wereld van Witte de With, Rotterdam
.

                                 Jessica Worden woont en werkt in Rotterdam; eerder werk is te zien op haar site

' "Merry Christmas, Willem and Guus!" '

Kerstmis

Kerstmis is een feest van weemoed en herinneringen. Vandaar dat het nogal eens afglijdt in kitsch en overdaad. Het kerstfeest is daarmee ook een persoonlijk en intiem feest, hóe je het ook viert. Iedereen zijn eigen kerstfeest. Maar ook: ieder land zijn eigen kerstfeest. Ondanks hun gemeenschappelijke Christelijke roots is het Duitse Weihnachten heel anders van sfeer dan Noël in Frankrijk, het Festa di Natale in Italië, het Skandinavische Jul of het Angelsaksische Christmas. In het kerstfeest spelen ook nog veel oudere, pre-christelijke elementen een rol: die van de vreugde om het midden van de winter en om de zonnewende – daar komen de kaarsen vandaan, en het overvloedige eten. En de geschenken. Als ‘Xmas’ heeft het feest sterk geseculariseerde connotaties gekregen. Santa Claus is held van de commercie geworden; ook de goeie ouwe Europees-Christelijke Sint Nicolaas heeft er bijna aan moeten geloven – in héél wat families hier viert men tegenwoordig ‘Sinterkerst’…  Santa  heeft de hele wereld aan zijn voeten gekregen – ook streken waar men vanouds niets met het Christelijke feest had. Al vér voor December hoor je óveral ter wereld, tot zelfs in de tropen toe de sledenbellen van ‘Rudolph the rednose reindeer’ en droomt men van een ‘white Christmas’. En óveral staan kerstbomen.

Kerstbomen
Kerstbomen komen in soorten en maten: dennen en sparren (blauw- of zilver-), met of zonder kluit, in eko-groen of trendy blauw of zwart, en steeds vaker ook demontabel-want-van-kunststof. De mate waarin, en de manier waarop ze versierd worden hangt af van waar ze staan, en welke functie ze vervullen.
Voor het Rotterdamse stadhuis aan de Coolsingel staat ieder jaar een enorme boom, die telkens uit een bos helemaal in Noorwegen wordt aangevoerd – op zich altijd al een media-spektakel. Die boom is een ‘publieke’ boom – symbool van en voor alle Rotterdammers, vóór hun ‘stad’huis. Er staat een ster bovenop en er hangen honderden witte lampen in – stralend baken in de winter, en misschien nog wel het dichtst bij het ‘heidense’ lichtfeest.
In grote winkelcentra overal ter wereld staan heel ándere kerstbomen. Ze hebben waarschijnlijk nooit een bos gezien en ze zijn herkenbaar aan hun onnatuurlijk-perfecte conus-vorm en regelmaat van hun takken. Daar is trouwens vaak helemaal niets meer van te zien, want dit soort bomen zijn van onder tot boven volgehangen met lichtjes en slingers, met kerstballen en vooral met héél veel pakjes. Geen mens die die trouwens openmaakt, en er zit ook niets in…
Bij ons thuis staat weer een heel andere boom. Die is van ons en voor ons. Van ons ‘thuis’. Bij ieder van ons weer een andere, eigen boom. Bij óns thuis is het versieren van die boom ieder jaar weer een heel ritueel, waarbij wéér een keer alle ornamenten die we in de loop der jaren bij elkaar verzameld hebben, en die dus ieder een verhaal, een herinnering vertegenwoordigen, een voor een uitgepakt worden en in de boom gehangen. Ónze boom is al jaren principieel ‘wit’ en ‘zilver’ – er komt geen keur aan te pas. Bij ú thuis is dat misschien anders. Zelfgemaakte decoraties, per jaar wisselend, of ieder jaar een nieuwe set gekocht, passend bij wat de bladen voorschrijven – een lifestyle-boom. Iedereen zijn éigen boom. Worden stelt in haar presentatie de kerstboom en het versieren ervan ter discussie.

Jessica Worden
Jessica Worden ontwikkelt vaker ‘event’-achtige activiteiten. Ze is afgelopen zomer afgestudeerd in Autonome kunst. Ze was haar studie begonnen op de modeafdeling, maar die ervoer ze als te knellend, te zeer gericht op het ontwerpen van concepten voor draagbare kleding. Ze werkt – ook als kunstenaar – nog steeds vaak mét en vanuit textiel als materiaal, en ze maakt nog steeds kleding-achtige stukken, die soms ook draagbaar zijn en dan worden ingezet als props in kleinschalige, huiselijke events. Dáár ligt volgens mij de kracht van Jessica Worden. Ze lijkt weinig onderscheid te willen maken tussen wat ze doet ‘als kunstenaar’ en wat ze doet in haar dagelijks leven: niet alleen opereert ze in beide werelden met een vergelijkbare, grote intensiteit, maar ze laat die beide ook naadloos in elkaar overlopen. Voor haar zijn kunst en kunst maken deel van het dagelijks leven, en ze maakt het dagelijks leven tot thema van haar kunst. Ze licht kleine, intieme en soms persoonlijke aspecten van haar werkelijkheid uit hun alledaagse context en vestigt er de aandacht op – onnadrukkelijk, maar met grote overtuiging. Een experiment met het zelf maken van kaas – op ekologische basis – mondt uit in een sculpturale installatie; haar bijdrage aan een kunstproject in een parkachtige tuin leverde prachtige close-up videobeelden op van de bewegingen van bijen óp en rond hun raat; bij haar afstuderen presenteerde Worden een installatie met een keukentafel, stoelen en een monitor, waarop een videofilmpje draaide waarop ze zélf te zien is als model voor kledingachtige textielsculpturen terwijl ze,  staand op een stoel, in een huiskamer aan een onzichtbaar publiek uitleg en toelichting geeft – registratie van een kleine performance tijdens een van de afleveringen van ‘Salon Rotte’, die ze in eigen huis voor bevriende kunstenaars organiseert.

Voor Het Plafond wilde Jessica Worden iets maken juist voor de kersttijd. Haar project ‘ ”Merry Christmas, Willem and Guus” ‘ bestaat uit een kleinschalig, besloten ‘event’ op de openingsavond, plus het visuele resultaat daarvan als gebaar naar voorbijgangers buiten op straat in de twee weken rond Kerst en Oud&Nieuw. In haar projectvoorstel staat het jaarlijkse ritueel van het optuigen van de kerstboom centraal. Ze verplaatst die activiteit úit de kring van gezin en familie naar de kring van zelfgekozen vrienden, en vanuit de huiskamer naar de semi-openbare ruimte van Het Plafond – is dat nu wél of níet een privé vertrek? Ook de boom zélf wordt uitgetild uit clichéopvattingen over decoratie – vaak is de boom via jarenlang verzamelde en gekoesterde versieringen drager van gestapelde intieme tradities en herinneringen, of integendeel meer onpersoonlijk als klakkeloze afspiegeling van wisselende trends in lifestyle design. Jessica Worden daagt haar vrienden – Rotterdamse kunstenaars vanuit alle uithoeken van de wereld – uit, sámen de boom op te tuigen met zelfgemaakte kerstversieringen. Ze organiseert daartoe een intieme avond direct achter de grote vensters van Het Plafond, inclusief muziek, verhalen en ‘seasonal refreshments’, waarbij ze put uit haar herinneringen aan vergelijkbare avonden uit haar eigen jeugd in de VS. Daarmee hoopt ze aan dit zo betekenisgeladen ritueel een nieuwe inhoud te geven.

Niets spectaculairs dus, niets schreeuwends – maar onnadrukkelijk, en met grote overtuiging. De ‘events’ en ‘performances’ van Jessica Worden zijn daarmee heel anders dan de event- en performance kunst uit de jaren zestig en zeventig, die vaak heel beladen waren; ‘het persoonlijke is politiek’ (Renate Rubinstein, 1975) – heette het toen.
Jessica Worden – net als trouwens ook een aantal van haar generatiegenoten van de Willem de Kooning Academie – heeft het ‘event’ en de ‘performance’ herontdekt als artistiek medium, en geeft er nieuwe inhoud aan. Worden vindt het ‘persoonlijke’, het ‘intieme’, het ‘kleine’ en ‘alledaagse’ – lange tijd taboe in de kunst want wellicht ál te zeer politiek correct – waard om weer gezien en genoten te worden.

Met Jessica Worden wenst Het Plafond u Prettige Feestdagen en alle Goeds voor het Nieuwe Jaar 2007!

© Guus Vreeburg / Het Plafond, Rotterdam; 061216

Programma
16 december 
     vanaf 20.30  event (besloten)
17 t/m 30
     december de presentatie is zichtbaar voor voorbijgangers en bezoekers van Het Plafond 
30 december
     vanaf 20.30 finissage van de presentatie bij Het Plafond; u bent van harte welkom!

Informatie
Willem Besselink: +31 6 19 4343 41
Guus Vreeburg:     +31 6 4720 4750


1960Moses_Waiting for Santa Claus_site600.jpg

Grandma Moses (Anna Mary Robertson; 1860-1991)
'Waiting for Santa Claus', 1960
olieverf op spaanplaat, 12 x 16 inches